ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ



ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

Ομιλία στην Ελληνογαλλική Ημερίδα για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων (Γαλλικό Ινστιτούτο)

ΗΜ/ΝΙΑ:

Θα ήθελα καταρχάς να απευθύνω ένα εγκάρδιο καλωσόρισμα στους φίλους και συνεργάτες εκπροσώπους της Γαλλίας που μας τιμάνε με την παρουσία τους. Να εκφράσω επίσης τις θερμές μου ευχαριστίες στον αγαπητό κ. Πρέσβη που πήρε την αξιέπαινη πρωτοβουλία να ενώσουμε τις δυνάμεις και τις εμπειρίες μας, ώστε να βάλουμε επιτέλους ένα φραγμό στο φαινόμενο της Εμπορίας & Εκμετάλλευσης Ανθρώπου από Άνθρωπο.

Θα ήθελα επίσης να καλωσορίσω όλους τους υπόλοιπους συντελεστές αυτής της Ημερίδας, και ιδιαίτερα την Συντονίστρια της Ε.Ε κατά της Εμπορίας Ανθρώπων κυρία Βασιλειάδου, η οποία σε στενή συνεργασία με τον νέο Επίτροπο Μετανάστευσης κ. Αβραμόπουλο και το Δίκτυο των 28 Εθνικών Συντονιστών της Ε.Ε, έχουν συγκροτήσει ένα δυναμικό μέτωπο που δουλεύει με όραμα και σχέδιο, ώστε να αλλάξουν τα δεδομένα αναφορικά με την προστασία και αρωγή των Θυμάτων, την παραδειγματική τιμωρία των δουλεμπόρων αλλά και την πρόληψη του Trafficking , μέσα από εκστρατείες κοινωνικής αφύπνισης και μέσα από την διαρκή επιμόρφωση των συναρμόδιων φορέων.

Αναμφίβολα, σε πολιτικό επίπεδο υπάρχει μεγάλη κινητικότητα. Η Οδηγία και το Σχέδιο Δράσης της Ε.Ε, το Πρωτόκολλο του Ο.Η.Ε., η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, το Σχέδιο Δράσης του Ο.Α.Σ.Ε. και η πολύτιμη στράτευση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, καταδεικνύει το ενδιαφέρον και την κινητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας. Καταδεικνύει επίσης τις νομικές δεσμεύσεις μας και την πολιτική βούληση μας για την εφαρμογή μιας καινοτόμας στρατηγικής, με έμφαση στην ταυτοποίηση και αρωγή των θυμάτων. Όμως ταυτόχρονα, το μέγεθος αυτής της συσπείρωσης δείχνει, από την άλλη μεριά, τη δύναμη, την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα των δικτύων Εμπορίας, διακίνησης και εκμετάλλευσης Ανθρώπων.

Το Trafficking δεν είναι μια κοινωνικά ουδέτερη εγκληματική συμπεριφορά. Έχει σαφέστατο κοινωνικό πρόσημο και στις χώρες προέλευσης και στις χώρες προορισμού. Στις χώρες προέλευσης βλέπουμε συνεχώς ότι τα θύματα του Trafficking προέρχονται από τα πλέον ευαίσθητα κοινωνικά στρώματα και τάξεις. Οι δουλέμποροι επιλέγουν τα θύματα τους από τις στρατιές των φτωχών και των απελπισμένων. Και στις χώρες προορισμού όμως το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται. Τα θύματα του Trafficking αυτόματα κατατάσσονται στις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις, εντάσσονται σε μια γκρίζα ζώνη, χωρίς εργασιακά δικαιώματα, ταυτότητα και αποκομμένα από κοινωνικά και οικογενειακά δίκτυα υποστήριξης. Συγκροτούν με λίγα λόγια ένα σύγχρονο λούμπεν προλεταριάτο το οποίο, βεβαίως άθελα του, έρχεται σε σύγκρουση με αντίστοιχες κοινωνικές ομάδες στις χώρες προορισμού. Εάν προσθέσουμε στην εξίσωση και τις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί λόγω της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας τότε το μείγμα καθίσταται εκρηκτικό. Κατά συνέπεια, εάν στις εποχές προ κρίσης είχαμε ένα ισχυρό κίνητρο για να κινηθούμε, οργανωμένα και συντεταγμένα ως ελληνική κοινωνία και πολιτεία κατά των δικτύων του Trafficking, σήμερα τα κίνητρα πολλαπλασιάζονται και η ανάγκη καθίσταται επιτακτική.

Αγαπητοί φίλοι, οι δουλέμποροι δεν λογαριάζουν ούτε σύνορα, ούτε νόμους, ούτε εθνικές προκαταλήψεις. Στόχος τους το κέρδος και εμπόρευμά τους ο άνθρωπος. Εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως σκλάβοι και ως εμπορεύματα . Είτε με απαγωγές, είτε με απατηλά μέσα, εξαπατούν απεγνωσμένους ανθρώπους που το όνειρο τους να απελευθερωθούν από την ανέχεια, μετατρέπεται στον χειρότερο εφιάλτη. Tο Trafficking καταρρακώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, πλήττει με βάναυσο τρόπο θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, εκμαυλίζει συνειδήσεις υποθάλποντας τη διαφθορά, υπονομεύει την διεθνή ασφάλεια και ανάπτυξη και αποφέρει τεράστια έσοδα στο οργανωμένο έγκλημα.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση αφήνει περιθώρια για έξαρση του φαινομένου με τη μορφή ενός εξαναγκασμού όπου το ίδιο το θύμα “αποδέχεται” την κατάστασή του, λόγω της έλλειψης ουσιαστικών επιλογών και διεξόδων από την ανέχεια. Δυστυχώς τα εγκληματικά δίκτυα των διακινητών βρίσκονται συχνά ένα βήμα μπροστά από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς και τις δομές κοινωνικής αλληλεγγύης του κράτους και των ανθρωπιστικών οργανώσεων. Όπλο τους τα τεράστια κέρδη που αντλούν και «ξεπλένουν» σε νόμιμες επιχειρήσεις, η δυνατότητά τους να εξασφαλίσουν την υπεράσπιση του καλύτερου ποινικολόγου, και η δυνατότητά τους να καλλιεργήσουν ένα άμεμπτο κοινωνικό προφίλ για τους εαυτούς τους. Το χειρότερο όπλο τους όμως είναι το λεγόμενο «χαμογελαστό trafficking». Μια διαδικασία ισοπέδωσης της αξιοπρέπειας του θύματος, που σταδιακά παύει να ελπίζει και να διεκδικεί την σωτηρία του. Εάν επιθυμούμε να εξαρθρώσουμε τα δίκτυα των δουλεμπόρων, χρειάζεται να προσφέρουμε τα κίνητρα που προβλέπει ο νόμος για την ταυτοποίηση και αρωγή των θυμάτων, ώστε να εξασφαλίσουμε την πολύτιμη συνεργασία τους στην παραδειγματική δίωξη των ενόχων.

Φίλες και φίλοι πριν από λίγες μέρες τιμήσαμε και στην χώρα μας την Πανευρωπαϊκή Ημέρα Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων. Ήταν μια μέρα περίσκεψης πρώτα από όλα για τα εκατομμύρια θύματα του Human Trafficking . Μια μέρα στοχασμού για όλους αυτούς τους ανυπεράσπιστους ανθρώπους που υποφέρουν στο σκοτάδι και στην σιωπή, αφανή θύματα ενός «αόρατου εγκλήματος». Ενός εγκλήματος που παγκοσμίως κατατάσσεται στην στατιστική κατηγορία των «σπανίων εγκλημάτων», με καταχωρήσεις που δεν ξεπερνούν σε αναλογία τα μικρά ποσοστά των ανθρωποκτονιών στην Ισλανδία, για παράδειγμα.

Μα πως είναι «αόρατο» και «σπάνιο» ένα έγκλημα την στιγμή που μιλάμε για εκατομμύρια θύματα; Πράγματι, μπροστά στα μάτια μας άλλωστε «πουλιούνται και αγοράζονται» γυναίκες, άνδρες και μικρά παιδιά για λίγα ευρώ. Το έγκλημα, φίλες και φίλοι, είναι «αόρατο» επειδή δεν αναζητούμε αυτούς τους ανθρώπους και δεν μας αφορά η ταυτοποίηση τους ως θύματα Εμπορίας. Αυτοί που διοχετεύουν στις αγορές της Δύσης πάσης φύσεως ανθρώπινα «καταναλωτικά προϊόντα», φροντίζουν να ισοπεδώσουν την αξιοπρέπεια των θυμάτων τους, ώστε να μην αναζητούν βοήθεια, να μην ελπίζουν. Να αισθάνονται ότι αυτή είναι η μοίρα τους. Ωστόσο, σε αυτήν την αλυσίδα του αίσχους, ο πιο κρίσιμος κρίκος δεν είναι ούτε το θύμα, ούτε ο έμπορος. Είναι ο πελάτης. Και δυστυχώς οι πελάτες είναι χιλιάδες και ζούνε ανάμεσα μας. Πρόκειται λοιπόν για μια εκμετάλλευση θολή και βουβή. Αλλά η σιωπή είναι εκκωφαντική! Θέλουμε να ανατρέψουμε αυτήν την κατάσταση και χάρη σε πολλούς από εσάς ελπίζουμε και αισιοδοξούμε.

Στόχος της Ελλάδας είναι να συγκαταλέγεται μεταξύ των πρωταγωνιστών στη διεθνή εκστρατεία για την αντιμετώπιση σύγχρονων μορφών δουλείας και να ανταποκρίνεται πλήρως στις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της εξαιρετικά καινοτόμας νέας Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας. Η παροχή βοήθειας και στήριξης στα θύματα εφαρμόζεται στην χώρα μας μέσα από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Ε.Σ.Π.Α., που στοχεύουν στην κατάρτιση των συναρμόδιων φορέων σε ένα κοινό σύστημα Ταυτοποίησης, Παραπομπής & Αναφοράς Θυμάτων, μια Εθνική Βάση Δεδομένων και μια συστηματική συνεργασία με φορείς της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα.

Στην σημερινή Ημερίδα, πέρα από τους κρατικούς και διεθνείς μας εταίρους και τις Οργανώσεις της κοινωνίας των Πολιτών, βλέπουμε ότι ο Πολιτισμός και η Τέχνη του θεάτρου είναι εδώ, στρατευμένοι στην κοινή προσπάθεια κοινωνικής αφύπνισης. Τους συγχαίρουμε γιατί η συνεργασία με τον κόσμο του πολιτισμού και της τέχνης αποτελεί το ιδανικότερο πεδίο ανα-στοχασμού για τις ευθύνες μας έναντι της εκμετάλλευσης ανυπεράσπιστων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αλλά και για την συμβολή και ευαισθητοποίηση όλων μας στην αντιμετώπιση αυτής της εκμετάλλευσης.

Εφαρμόζοντας το Σχέδιο Δράσης της Ε.Ε, στους επόμενους μήνες θέλουμε να κάνουμε το ίδιο με τον Ιδιωτικό Τομέα, μέσω της συνεργασίας του Ελληνικού Δικτύου Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης με την Συντονιστική μας Αρχή που είναι το Γραφείο Εθνικού Εισηγητή Καταπολέμησης Εμπορίας Ανθρώπων. Θα ενώσουμε τις δυνάμεις μας για ένα εταιρικό «κοινωνικό αποτύπωμα» και μια καταναλωτική συνείδηση, Μηδενικής Ανοχής στο Trafficking.
Μέσω της πρωτοβουλίας «Κοινωνικό Σχολείο» του Υπουργείου Παιδείας, θα παλέψουμε μαζί με τους εκπαιδευτικούς, ώστε να διδάξουμε τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στα σχολεία. Θέλουμε να διαμορφώσουμε νεανικές συνειδήσεις και να καταπολεμήσουμε τα στερεότυπα που τροφοδοτούν υψηλά επίπεδα «ζήτησης» και ανοχής στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, πριν είναι αργά.

Θέλουμε να δουλέψουμε με την τοπική αυτοδιοίκηση και κάναμε την αρχή με τους Δήμους, προωθώντας την συνεργασία των Δήμων Λονδίνου με την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη.

Θέλουμε να πιέσουμε πολιτικά, μέσω άτυπων επιτροπών από ομάδες ευαισθητοποιημένων Βουλευτών και ευρωβουλευτών.

θέλουμε πολλά που τελικά αποδεικνύονται ελάχιστα μπροστά στις τραγωδίες που συμβαίνουν γύρω μας καθημερινά…

Τελικά, νομίζω ότι όλοι εμείς θέλουμε να μεταφέρουμε ένα μήνυμα συμπαράστασης και ελπίδας, σε αυτήν την δύσκολη ώρα της κρίσης που κινδυνεύει να μετατραπεί και σε ισοπέδωση των οραμάτων μας για μια δίκαια κοινωνία ανθρωπιάς και αλληλεγγύης.